Pocetna Pozorište PRE POLA VEKA: Užičani prvi put na Bitefu

PRE POLA VEKA: Užičani prvi put na Bitefu

221
0
Podelite
Balada o luzitanskom strašilu

U istoriji užičkog Narodnog pozorišta predstava “Balada o luzitanskom strašilu” zauzima posebno mesto. Gotovo nijedno pozorište iz takozvane unutrašnjosti Jugoslavije pre pola veka nije moglo da se meri sa dostignućem užičkog glumišta. Premijera komada nemačkog pisca Petera Vajsa izvedena je 5. maja 1968. Te godine zavladala je velika prolećna suša u Jugoslaviji, preko milion Francuza marširalo je Parizom u znak protesta protiv vladinih mera, talas studentskog nezadovoljstva uveliko se preneo i na Beograd, Bitlsi su objavili “Beli album”… a u duhu pobune i pravedničkog gneva na užičkoj sceni reditelj Arsa Jovanović je svojom i scenskom maštom svojih saradnika i užičkog glumačkog ansambla, po svedočenjima savremenika, napravio izvanrednu pozorišnu baladu u čast Martina Lutera Kinga. Tako će u svom kritičkom osvrtu naslovljenom “Šatra i estrada” Milosav Buca Mirković, zamerajući mnogo toga Vajsovom tekstu (“estradni politplakat”), zapisati: “Diskretno, pa još uverljivo menjajući brehtovsku kožu svojih uloga glumci i glumice očas su prelazili put od parodije do življenja, od naturalne karikature do duboko diživljene tužaljke koja je u svemu uspevala kod ženskog tima Lidije Bulajić, Mirjane Peić, Eve Tot i LJiljane Jelačić.
Pozoriste staraPredstava je izazvala do tada nezapamćenu pozornost pozivom da učestvuje na Bitef, drugom po redu. Tako je pored “Groblja automobila” legendarnog Fernarda Arabala, Šekspirove “Mere za meru” Petera Cadeka, te “Malograđana” Maksima Gorkog u izvođenju Velikog dramskog teatra “Gorki” iz Lenjingrada, zablistala i užička predstava. “Tako tehnički ujednačenu, sa glumačkog stanovišta, komplikovanu predstavu, i stilski tako posebnu, nije još samo pre nekoliko godina bilo moguće zamisliti u ovom teatru”, zapisaće Slobodan Selenić u svojoj kritici “Profesionalizam i elan”.
“Budimo realni, tražimo nemoguće”, glasio je slogan Bitefa 1968. godine. Kao da je u duhu “realno nemogućeg” nastalo i užičko pozorišno čudo. Iste godine, pre Bitefa, “Balada o luzitanskom strašilu” trijumfovala je na Susretima profesionalnih pozorišta Srbije “Joakim Vujić”. “Preko svih očekivanja, sa finim osećanjem za skupnu igru, glumački ansambl je disciplinovano sprovodio rediteljeve namere, pomerajući Petera Vajsa sa tribine za uzvikivanje parola na tribinu aktuelnog političkog pozorja”, pisao je kritičar “Večernjih novosti”.
Pored pomenutog briljantnog “ženskog tima”, u predstavi su igrali Duško Križanec, Jovan Jojić, Milutin Nović, Mihajlo Foro i Budimir Pešić. Scenografiju i skulpturu strašila uradio je Velizar Srbljanović, a kostime Biljana Dragović.
Da uspeh užičkog ansambla u međnarodnoj pozorišnoj areni nije bio slučajan, govori i činjenica da je naredne godine upravnik Jovan Bulajić ponovo angažovao reditelja Arsu Jovanovića. On će u Užicu postaviti scensko spomenje -“Lomaču” po tekstovima u to vreme najboljih savremenih srpskih književnika. Opet je premijera odigrana u maju, a u septembru su još jednom Užičani na Bitefu pokazali kako u malom gradu kuca veliko pozorišno srce.

Ostavite odgovor