Pocetna Kroz sveta mesta Crkva Svetog Đorđa u Godoviku

Crkva Svetog Đorđa u Godoviku

1761
0
Podelite

Pored vrela Godovičke reke, osam kilometara od Požege, sagrađen je manastir posvećen svetom Georgiju. Predanja kažu da ova zadužbina Nemanjića potiče iz 13. veka. U neposrednoj blizini manastira nalazi se crkva Svetog proroka Ilije. Sa manastirom ta crkva čini jedinstven kompleks.

Pri manastiru posevećenom svetom Georgiju je izvesno vreme radila škola, veoma značajna za opismenjavanje naroda požeškog kraja. Škola je zapaljena i danas od nje nema ni traga.
Otkako se izvor kraj manastira pomerio, presušila je česma na izvoru Godovičke reke ispod crkve, sagrađena daleke 1865. godine. Kao graditelji česme pominju se Mihajlo Popović, Milan Nedeljković i sveštenik Dimitrije Smiljanić.
U znak sećanja na posetu vožda Karađorđa manastiru 1808. godine, ispred ulaza u oltar dozidan je nadvratnik sa natpisom o njegovoj poseti.

Godovik 1Zvono koje je knez Miloš 1832. poklonio manastiru, za vreme Prvog svetskog rata zakopano je preko puta nove crkve da ga Austrijanci ne bi pretopili za municiju.
Izgradnjom nove, veće crkve, sredinom 19. veka prestaje sa radom.
Pedesetih godina prošlog veka doživljava još jedno rušenje zbog otvaranja kamenoloma u njegovoj blizini.
Poslednji put se obnavlja 1985. godine na zalaganje Zavoda za zaštitu spomenika kulture, a od 1997. godine ponovo je u funkciji kao crkva. Zvonik pored manastira, odnosno današnje crkve je od drveta i urađen je 2001. godine. Zbog dotrajalosti pokrivke, 2006. godine manastir je obnovljen.
Od stare crkve ostale su ikone s njenog ikonostasa. Po njima se može zaključiti kako je izgledao taj stari ikonostas: gornji red – Marija, Raspeće i Jovan; drugi red – osam ikona apostola, iste veličine. Treći red su scene velikih praznika: Rođenje, Sretenje, Vaskrsenje, Vaznesenje i Preobraženje, a između njih, u sredini, Sveta Trojica. Na južnim dverima Sveti Arhanđel Mihailo, a na severnim Sveti Arhanđel Rafael. Prestone ikone: Bogorodica s Hristom na prestolu, Hristos na prestolu. Iznad carskih dveri je bilo Nedremano oko, a na njima ikona Blagovesti. Stari ikonostas je delo cincarskih majstora. Ikonostas nove crkve novijeg je datuma i nema neku veću umetničku vrednost.
Ikonostas je iz 1813. godine o čemu svedoči zapis na prestonoj ikoni Isusa Hrista, rad Aleksije Lazovića iz Zadra. Kupolna crkva sa osnovom u obliku upisanog krsta, građena je od dve vrste kamena – sige-bigra i kamena vulkanskog porekla koji su vezivani krečnim malterom.
Za “Godovički zbornik”, rukopisnu knjiga malog formata, veruje se da potiče iz manastira Godovika. Čuva se u Narodnom muzeju u Užicu. Godovički zbornik potiče iz prve polovine 19. veka i predstavlja prepis starijeg rukopisa. Osim recepata i raznih drugih zapisa, sadrži tri pesme i devet poslovica. Ovi književni prilozi ukazuju na književna interesovanja naših kaluđera iz prepisivačke škole koja je postojala u požeškom kraju.
U Godovičkom zborniku je kratka vinska pesma “Vivat” koja predstavlja jedini zabeleženi trag kaluđerske anakreontike.
Navodimo je u celini:

Vivat, vivat
i u grlo slivat.
Pi, bratko, pi,
veseli smo svi.
Vince je kiselo,
serdce je veselo.
Pi, bratko, pi,
veseli smo svi.
Za zdravlje toga
koji ljubi koga.

PROJEKAT “KROZ SVETA MESTA NAŠIH OTACA” PODRŽALO JE MINISTARSTVO KULTURE I INFORMISANJA REPUBLIKE SRBIJE

Ostavite odgovor