Izložba „Naša sugrađanka kraljica Draga: između slave i anateme“, autora viših kustosa Aleksandra Marušića i Ane Ranković, otvorena je u Svečanoj sali Biblioteke „Ljubiša R. Đenić“ u Čajetini.
Postavku čini celovit i hronološki prikaz života kraljice Drage Obrenović – od njenog porekla i obrazovanja, preko ranog braka, udovištva i bavljenja književnim radom, do perioda koji je označio njen najveći lični i istorijski preokret: služba na dvoru kraljice Natalije i stupanje u brak sa kraljem Aleksandrom.
Ovaj deo njenog života ključan je za razumevanje njene ličnosti, ali i načina na koji je postala deo evropske društvene i političke scene kraja 19. i početka 20. veka. Životni put kraljice Drage obeležen je ličnim gubicima, odricanjima i odgovornostima koje je rano preuzela – kao udovice i starateljke mlađe braće i sestara – ali i snažnom željom za obrazovanjem, samostalnošću i duhovnim uzdizanjem.
Njen uspon do pozicije kraljice Srbije bio je istovremeno lična pobeda i istorijska prekretnica, okončana tragično Majskim prevratom, događajem koji je obeležio kraj njenog života i gašenje dinastije Obrenović.
Istoričarka i muzejska savetnica Snežana Đenić, direktorka Biblioteke „Ljubiša R. Đenić“, istakla je značaj preispitivanja istorijske slike kraljice Drage:
„Nakon nasilnog kraja dinastije Obrenović, slika njenih poslednjih vladara svedena je na stereotipe koji su nadživeli činjenice. Kraljica Draga je postala simbol skandala i krivice, pri čemu su mizogini obrasci i politička propaganda oblikovali njen lik mnogo više nego istorijski izvori. Zadaci ove izložbe su da kraljicu Dragu sagledamo iz više uglova – kao ženu sa složenim životnim iskustvom, kao vladarku u nestabilnom istorijskom trenutku i kao ličnost čija je sudbina nepravedno pojednostavljena. Uprkos obezvređivanju njene ličnosti, postoje nastojanja da se pronađe prava mera u tumačenju njene uloge u jednom periodu srpske istorije.“
Izložba ima za cilj da prikaže najpotpuniji portret kraljice Drage – kao ženu, ličnost, vladarku, ali i kao deo burnog istorijskog trenutka, a ne samo kao simbol skandala i tragedije. Posetioci su pozvani da događaje preispitaju sa vremenske distance i sagledaju kraljicu Dragu izvan pojednostavljenih tumačenja i ukorenjenih predrasuda.
Izložba je otvorena do 13. februara 2026. godine u Biblioteci „Ljubiša R. Đenić“ u Čajetini.
