Na Zlatiboru je realizovan jedan od najznačajnijih ekoloških infrastrukturnih projekata u opštini Čajetina – izgradnja postrojenja za preradu otpadnih voda. Ovaj projekat predstavlja veliki korak ka unapređenju zaštite životne sredine i očuvanju prirodnih resursa ovog turističkog centra.
Postrojenje je izgrađeno zahvaljujući saradnji opštine Čajetina i Republike Slovenije, odnosno Centra za međunarodnu saradnju i razvoj, a projekat predstavlja primer uspešne međunarodne saradnje u oblasti zaštite životne sredine i komunalne infrastrukture. Izgradnja je započeta 2017. godine, realizovana je u nekoliko faza, uz primenu savremenih tehnoloških rešenja i evropskih standarda u oblasti prečišćavanja otpadnih voda, i postrojenje je pušteno u rad 2021. godine.
Ukupna vrednost projekta iznosila je oko 4,6 miliona evra. Najveći deo sredstava obezbeđen je iz budžeta opštine Čajetina, dok je značajnu finansijsku podršku pružila Republika Slovenija putem Centra za međunarodnu saradnju i razvoj. Ova investicija predstavlja jednu od najvažnijih u oblasti komunalne infrastrukture na Zlatiboru u poslednjim godinama.
Izgradnjom postrojenja rešen je dugogodišnji problem odvođenja i prečišćavanja otpadnih voda sa Zlatibora, koje su se ranije ulivale u potok Obudojevicu, a zatim u reku Crni Rzav i dalje u sliv reke Drine. Novi sistem omogućava da se otpadne vode iz turističkog centra i okolnih naselja prečišćavaju pre ispuštanja u prirodne vodotokove, čime se značajno smanjuje zagađenje i štite vodni resursi ovog područja. Zbog toga projekat ima veliki ekološki značaj ne samo za opštinu Čajetina, već i za širi region zapadne Srbije.
Postrojenje je projektovano tako da odgovori na potrebe sve većeg broja stanovnika i turista na Zlatiboru. Kapacitet sistema prilagođen je obradi otpadnih voda za oko 20.000 ekvivalentnih stanovnika, uz mogućnost proširenja u skladu sa daljim razvojem turističkog centra i povećanjem broja korisnika.
U radu postrojenja primenjuje se savremena tehnologija biološkog prečišćavanja, koja omogućava efikasno uklanjanje organskih materija i drugih zagađujućih supstanci iz otpadnih voda. Proces prečišćavanja odvija se kroz nekoliko faza – od mehaničkog uklanjanja krupnog otpada i peska, preko biološke obrade u bazenima sa aktivnim muljem, do završnog taloženja i dezinfekcije vode. Nakon tretmana, voda se vraća u prirodni vodotok sa značajno poboljšanim kvalitetom, u skladu sa evropskim standardima zaštite životne sredine.
Postrojenje je opremljeno savremenom opremom renomiranih evropskih proizvođača i funkcioniše u velikoj meri automatizovano, uz mogućnost daljinskog nadzora i kontrole rada sistema. U okviru objekta obezbeđena je i laboratorija za kontrolu kvaliteta vode, što omogućava stalno praćenje procesa prečišćavanja i poštovanje svih propisanih ekoloških standarda.
Posebna pažnja tokom projektovanja i izgradnje posvećena je zaštiti okoline u kojoj se postrojenje nalazi. Bazeni su zatvorenog tipa, čime je sprečeno širenje neprijatnih mirisa, a ceo sistem projektovan je tako da minimalno utiče na prirodno okruženje.
Realizacija ovog projekta predstavlja važan korak u daljem razvoju komunalne infrastrukture na Zlatiboru, ali i u očuvanju prirodnih resursa po kojima je ova planina prepoznatljiva. Izgradnja postrojenja za preradu otpadnih voda doprinosi očuvanju kvaliteta voda u slivu Crnog Rzava i Drine, unapređuje zaštitu životne sredine i stvara uslove za održiv razvoj turizma, koji je jedan od ključnih pokretača razvoja opštine Čajetina.
Najznačajniji projekat u pripremi jeste izgradnja postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u Sirogojnu,koje će zajedno sa sistemima u Čajetini i Mačkatu rešiti pitanje kanalizacije u ovom turističkom mestu.
Lokalna samouprava planira dalje unapređenje sistema otpadnih voda kroz izgradnju nove i proširenje postojeće kanalizacione mreže, kako bi se dugoročno zaštitila životna sredina i poboljšao kvalitet života stanovnika.
