Srpska pravoslavna crkva i vernici danas obeležavaju praznik Svetog proroka Ilije, u narodu poznatog kao Ilija Gromovnik. Reč je o jednom od najpoštovanijih svetitelja u pravoslavlju, čiji praznik prate brojni narodni običaji i verovanja sačuvani vekovima.
Sveti Ilija bio je starozavetni prorok koji je propovedao Božju volju i najavljivao dolazak Isusa Hrista. Prema hrišćanskom predanju, bio je među prorocima koji su se javili na Tavoru prilikom Preobraženja Gospodnjeg, dok se u Knjizi Otkrovenja njegovo ime vezuje za drugi Hristov dolazak, kada će zajedno sa prorokom Enohom najaviti dolazak Spasitelja.
U narodnom predanju poznat je kao Ilija Gromovnik. Veruje se da nebom prolazi u vatrenim kočijama, dok su grmljavina i munje tumačene kao zvuk njegovih kola i udarci njegovih gromova. Ovo verovanje potiče iz biblijskog opisa prema kojem je prorok Ilija živ uznet na nebo u ognjenim kolima sa ognjenim konjima.
Običaji i verovanja
Za Ilindan se vezuju brojni običaji. U narodu je sačuvana izreka: „Od Svetog Ilije sunce sve milije“, kojom se označava da leto polako ustupa mesto jeseni. Nekada se verovalo i da posle ovog praznika vode u rekama postaju hladnije, pa se izbegavalo kupanje.
Na Ilindan se tradicionalno nije radilo u polju, jer se smatralo da nepoštovanje praznika može doneti nevreme, grad ili druge nepogode.
Posebno mesto u narodnoj tradiciji ima med. Veruje se da je na ovaj dan dobro uzeti kašiku meda radi zdravlja, a med izvađen na Ilindan smatra se naročito lekovitim. Nekada su majke mazale decu medom, verujući da će ih tokom cele godine pratiti zdravlje, sreća i blagostanje.
Narodno verovanje kaže i da grmljavina na Ilindan najavljuje slab rod oraha i lešnika.
Sveti Ilija u srpskoj tradiciji simbolizuje snagu, hrabrost i nepokolebljivu veru, zbog čega mnogi roditelji upravo po njemu daju ime svojoj deci. Njegov praznik i danas se obeležava s velikim poštovanjem, uz očuvanje brojnih običaja koji su deo narodnog nasleđa.
